wtorek, 26 maja 2020r.
Home Wspomnienia
Wspomnienia
Zasłużony obywatel Kamienia Baron Jan Albin Götz Okocimski

     Protoplastą rodu, znanego jako właściciele i zarządzający browarem w Okocimiu, był Jan Ewangelista Götz, który urodził się ok. 1815 roku w Bawarii, a do Polski przybył w roku 1845. Od cesarza Franciszka Józefa w 1881 roku otrzymał szlachectwo z tytułem „Edler” i predykatem „von Okocim” oraz herb. Od tej pory występował jako Jan Götz-Okocimski. Jego syn, od 1909 roku z tytułem barona, Jan Albin Goetz Okocimski żył w latach 1864-1931. Ukończył Wydział Rolniczo-Leśny Uniwersytetu w Wiedniu. Był właścicielem Browaru Krakowskiego i Fabryki Wyrobów Słodowych. Mieszkał z rodziną w Brzesku. Pełnił szereg funkcji społecznych i politycznych, był działaczem gospodarczym. Po śmierci ojca w 1893 roku przejął rodzinny majątek oraz kontynuował inwestycje ojca w nieruchomości poprzez zakup majątków ziemskich i lasów.
     Z 12-stronicowego kontraktu kupna-sprzedaży zawartego 18 czerwca 1912 roku w Wiedniu, spisanym w języku polskim, przechowywanego w Muzeum Etnograficznym w Krakowie (L.rep.40203), który odnalazła tam Pani Anna Pawlik-Wywrot, wynika, że ”pan Rudolf hrabia Resseguier hipoteczny właściciel i fizyczny posiadacz dóbr tabularnych Kamień, sprzedaje JWp Janowi baronowi Götzowi Okocimskiemu na tegoż zupełną i niczym nieograniczoną własność powyższe dobra tabularyczne Kamień z wszystkimi gruntami drzewostanem, budynkami, tartakiem, dwoma karczmami (…) za 1,700.000 koron”. W 1918 roku zaś Rudolf Resseguier sprzedał mu majątek w Morgach z domkiem myśliwskim.
     Opis działalności tego właściciela wsi Kamień zawarty jest w książce „Ku pamięci potomków Jana Götza-Okocimskiego 1815-1893” wydanej w 1929 roku z okazji obchodów 80-lecia browaru w Okocimiu. Na stronie 31 tego wydawnictwa czytamy, że Kamień wśród 5 innych miast i miasteczek nadał mu honorowe obywatelstwo, a na stronie 30 - „O jego patriotyzmie i ofiarach dla spraw publicznych i dobra ogółu świadczą: (...) Darowizna dużego, murowanego budynku w Radomyślu n/Sanem, gdzie mieścił się urząd miejski, dla czytelni ludowej i związków kooperatywnych oraz na taki sam cel dużego, murowanego domu stojącego w gminie Kamień, koło kościoła”. Mowa jest tu o budynku w Kamieniu, w którym mieścił się Ośrodek Zdrowia z izbą porodową i mieszkaniem służbowym lekarza, a obecnie na tym terenie jest wybudowany budynek Poczty Polskiej i przystanek autobusowy.

Pałac myśliwski w Morgach Barona Jana Götza-Okocimskiego

Ośrodek Zdrowia w Kamieniu zdjęcie z 1975 rok.

 

     Po śmierci Jana Albina Götza-Okocimskiego jego majątek odziedziczył syn, Antoni Jan Goetz Okocimski (1895-1962). Zarządzał nim do września 1939 roku, kiedy to uciekł z rodziną przed nacierającymi wojskami niemieckimi. Zmarł bezpotomnie w Nairobi.

 

Mapa opisanych terenów

Bibliografia:
1. Gawlik j.S., Mietła M. Ku pamięci potomków Jana Götza-Okocimskiego 1815–1893 / [red. wyd.]. – Brzesko : Brzeskie Towarzystwo Gryf, cop. 2015. – s., [30 i 31],
2. Franaszak P.(2020), Rola rodziny Goetzów w rozwoju gospodarczym regionu, Pobrane z : http://tradycjegospodarcze.pl/tekst/99#footnote-ref-10.

 

Kamień 09.04.2020                 

op.JC

 
Przegląd prasy - Publikacje prasowe o Kamieniu z lat 1871-1926 - Część II

Słowo Polskie 1907 nr 427 s. 3

 

Przyjaciel Ludu: Organ Polskiego Stronnictwa Ludowego 1909 nr 29 s. 11


https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/649312/edition/615852/content Gospodarz Wiejski 1879 nr 4 s. 16 - o księgosuszu w pow. niskim

 

Gazeta Podhalańska 1913 nr 13 s. 9


https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/639662/edition/607237/content Przewodnik Gimnastyczny „Sokół”… 1913 nr 4 s. 31 - o Andrzeju Surdyce z Kamienia, który zmarł młodo, a swój majątek przekazał na cele społeczne

 

Przyjaciel Ludu: Organ Stronnictwa Chłopskiego 1926 nr 24 s. 8

 

Gazeta Lwowska 1884 nr 151 s. 2

 

Gazeta Lwowska 1898 nr 56 s. 3

 

Piast: tygodnik… Naczelny Organ Polskiego Stronnictwa Ludowego 1926 nr 26 s. 11

 

Przyjaciel Ludu: Organ PSL 1924 nr 4 s.7

 

Przyjaciel Ludu 1919 nr 31 s. 9

 

Gazeta Narodowa 1904 nr 51 s. 2

 

Przyjaciel Ludu 1919 nr 28 s. 7

 

Przyjaciel Ludu 1919 nr 36 s. 11

 

Przyjaciel Ludu 1921 nr 15 s. 4

Więcej…
 
Przegląd prasy - Publikacje prasowe o Kamieniu z lat 1871-1926

Gazeta Lwowska 1871 nr 160 s. 2

 

Głos Narodu 1900 nr 264 s. 3-4

 

Słowo Polskie 1900 nr 527 s. 1

 

Gazeta Lwowska 1883 nr 191 s. 3

 

Dziennik Polski 1901 nr 414 s. 2

 

Przyjaciel Ludu - Organ Stronnictwa Chłopskiego 1926 nr 16 s. 5

 

Dziennik Polski 1904 nr 104 s. 3

 
Prof. dr hab. Stanisław Sudoł

     Prof. dr hab. Stanisław Sudoł był ekonomistą, kierownikiem Katedry Zarządzania, długoletnim profesorem i dziekanem Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

     Urodził się 6 stycznia 1928 r. w Cholewianej Górze, w ówczesnym województwie lwowskim (dziś woj. podkarpackie). Mieszkał tam z rodzicami do 1941 r., a po wysiedleniu do końca okupacji przebywał w Tarnowie, gdzie uczęszczał do szkoły handlowej, a jednocześnie na tajnych kompletach przerabiał program gimnazjum ogólnokształcącego. Egzamin dojrzałości złożył w Tarnowie w lutym 1946 r. Dyplom magistra ekonomii uzyskał w 1954 r. w Szkole Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie, stopień doktora w 1961 r., a doktora habilitowanego w 1972 r. Od 1990 r. był profesorem zwyczajnym. Pracę na UMK prof. Sudoł rozpoczął w 1970 r., w latach 1982-84 reprezentował Uczelnię w Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, przez 23 lata był członkiem Senatu UMK (1975-98).

     W pracy naukowej zajmował się problemami ekonomiki, organizacji i zarządzania w odniesieniu do przemysłu i przedsiębiorstw przemysłowych. Opracował kilka cenionych podręczników akademickich dla przedmiotu ekonomika i organizacja przedsiębiorstwa przemysłowego. W 1999 r. wydał pracę "Przedsiębiorstwo. Podstawy nauki o przedsiębiorstwie. Teoria i praktyka zarządzania", uważaną za najpełniejsze opracowanie teoretyczne dotyczące przedsiębiorstw, jakie powstało dotychczas w Polsce.

     Prof. dr hab. Stanisław Sudoł był członkiem i działaczem szeregu organizacji i stowarzyszeń naukowych, m.in. Komitetu Nauk Organizacji i Zarządzania PAN, Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Towarzystwa Naukowego w Toruniu.

     W 2005 r. gdy w rodzinnej Cholewianej Górze odbyło się poświęcenie Szkoły Podstawowej im. św. Jadwigi Śląskiej, swoją obecnością zaszczycił tę uroczystość. Stanisław Sudoł wspominał: „Podczas tej uroczystości towarzyszyły mi wzruszenie, pamięć, nostalgia za przeszłością - to stany ducha, które niejako automatycznie wyzwalają się w człowieku przybywającym w rodzinne strony. Tutaj się urodziłem, z tą ziemią jestem związany, choć przecież nie mieszkałem tu długo. Powiedziałem młodzieży, że dzisiaj dobre wykształcenie i dobra szkoła to wielka wartość, zaś źródłem powodzenia młodego człowieka są, w moim przekonaniu, dwie rzeczy: ambicja i pracowitość. Dziś, aby do czegoś dojść, trzeba się nie tylko uczyć przedmiotów ogólnokształcących i informatyki, ale przede wszystkim języków obcych. Śmiem twierdzić, że pod względem możliwości uczenia się (narzędzia, przepływ informacji, technika) dzisiejsza młodzież ma ogromną przewagę nad moim pokoleniem, które w szkole podstawowej dysponowało ołówkiem, zeszytem i jedną książką. Urodziłem się 6 stycznia 1928 r. w Cholewianej Górze, mieszkałem tam z rodzicami do roku 1941, kiedy to Niemcy wysiedlili wieś. Korzystając z okazji, pragnę serdecznie pozdrowić wszystkich moich rodaków z Cholewianej Góry i okolic, szczególnie młodzież, która ma teraz wspaniałe warunki do nauki. Oby z waszych szeregów wyszedł niejeden profesor”.

     Profesor Stanisław Sudoł należał do uznanych autorytetów w kraju i za granicą w dziedzinie ekonomiki przedsiębiorstwa oraz organizacji i zarządzania, zaś wyniki jego badań mają ogromne znaczenie dla praktyki gospodarczej.

     Był siostrzeńcem ks. prałata dr. Tomasza Wąsika (1878-1951) pochodzącego z Kamienia, który pełnił ważne funkcje sekretarza konsystorzu biskupiego w Przemyślu oraz przez 22 lata rektora Małego Seminarium w Przemyślu.

     Profesor Stanisław Sudoł zmarł 29 stycznia 2020 roku w Warszawie. Spoczął na Cmentarzu Parafialnym w Radości przy ul. Izbickiej w Warszawie.


Opracował Mirosław Piędel
członek zarządu Towarzystwa Przyjaciół Kamienia


Materiały źródłowe:
Prof. S. Sudoł, Przedsiębiorstwo przemysłowe : ekonomika, organizacja, zarządzanie (1988, ISBN 8320806917),
Prof. S. Sudoł Przedsiębiorstwo: podstawy nauki o przedsiębiorstwie: teorie i praktyka zarządzania (1999, ISBN 8387673757),
Prof. S. Sudoł Nauki o zarządzaniu : węzłowe problemy i kontrowersje (2007, ISBN 9788372853455),
Baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska Ośrodek Przetwarzania Informacji - Państwowy Instytut Badawczy,
stara.pwe.com.pl › Książki › Nauki o zarządzaniu i jakości,
umk.pl/wiadomosci/?id=26559 – Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, fot. Andrzej Romański,
GOŚĆ NIEDZIELNY 4 grudnia 2005 Rozmowa z prof. Stanisławem Sudołem, pochodzącym z Cholewianej Góry, naukowcem i wybitnym ekonomistą.

 
Wspomnienia z czasów okupacji - pani Franciszka Maziarz

     Wywiad przeprowadziła uczennica Szkoły Podstawowej w Kamieniu w latach dziewięćdziesiątych.

 

     "W 1940 r. w wieku 17 lat pani Franciszka Maziarz została wytypowana z gminy do wyjazdu na przymusowe roboty do Niemczech. Musiała zgłosić się do biura pracy w Rzeszowie, skąd została odtransportowana do Niemczech. Tam co kilkanaście kilometrów odpinano po 2-3 wagony i rozdzielano Polaków do pracy. Wagon, w którym znajdowała się pani Franciszka, odczepiono w Norymbergii i z tamtejszego biura pracy została przydzielona do pracy w Bawarii na dwustuhektarowym gospodarstwie. Po przyjeździe do gospodarzy dostała cokolwiek jeść i zaraz musiała zacząć pracę. Jej dzień pracy zaczynał się od godziny 3 rano i trwał przeważnie do 24. Robiła wszystko to, co trzeba robić w gospodarstwie.

     Przy pracy na roli nie można było rozmawiać, ani odpoczywać, gdyż pilnowano ich i rozmowę uznawano za stratę czasu. Jeżeli ktoś nie chciał pracować, zabierano go na posterunek, gdzie był bity i dostawał do jedzenia tylko suchy chleb i wodę, a kiedy kara nie poskutkowała, zabijano go.

     Po powrocie z pola [Franciszka Maziarz] dostawała kolację. Wszystkie posiłki jadła osobno, nie przy stole z gospodarzami. Po kolacji szła do obory do bydła. Miała do nakarmienia i do dojenia 25 krów. Następnie, po wykonaniu wszystkich prac w oborze, sprzątała w domu. Zmywała naczynia po kolacji, myła podłogi, robiła pranie. Wszystko było sprawdzane przez gospodarza, czy starannie zostało wykonane. Po całodziennej pracy kładła się na 3-4 godziny spać w swoim małym pokoiku.

     W zimę chodziła w drewnianych butach do lasu ścinać drzewa, następnie je przerzynała, rąbała, a oprócz tego zbierała gałęzie, które trzeba było wiązać w wiązki i wszystko ładnie układać. Jeżeli chciała gdzieś jechać, musiała mieć specjalne pozwolenie na piśmie od gospodarza i przypięty znaczek z dużą literą P, który oznaczał, że jest Polką.

     Kiedy zachorowała i nie mogła wstać, gospodarz, zamiast przyprowadzić doktora, poszedł na posterunek ze skargą, że nie chce pracować. Dopiero, gdy przyszedł posterunkowy i zobaczył w jakim jest stanie, posłał po lekarza.


     Po prawie czterech latach została przeniesiona do innej wsi. Tam już nie miała tyle pracy i była lepiej traktowana.


     Na robotach w Niemczech była do końca wojny, a po wojnie musiała czekać jeszcze bardzo długo na transport do Polski. W Niemczech straciła swoje najpiękniejsze lata, a złe traktowanie odbiło się na jej zdrowiu."

 

Tekst oryginalny:

 

 
« PoczątekPoprzednia12345678910NastępnaOstatnie »

Strona 1 z 13

Kto jest online


     Naszą witrynę przegląda teraz 5 gości 

Wsparcie działalności

 

Towarzystwo  Przyjaciół   Kamienia

 jest organizacją pożytku publicznego.

Można przekazać 1 % podatku

 W zeznaniu podatkowym należy wpisać:   KRS - 000 0037454

i deklarowaną kwotę podatku.

 

Wypełnij PIT on-line i przekaż 1% dla Towarzystwa Przyjaciół Kamienia

Copyright ? 2010 Towarzystwo Przyjaciół Kamienia. Design KrS, Valid XHTML, CSS