pi?tek, 14 maja 2021r.
Home
Towarzystwo Przyjaciół Kamienia
Ksiądz Antoni Piróg (1913 - 1941)

     Ksiądz Antoni Piróg urodził się 12 maja 1913 roku we wsi Kamień – Krzywa Wieś, powiat Nisko, należącej do parafii Kamień, położonej na skraju Puszczy Sandomierskiej. Był synem Walentego i Marii zd. Puzio, miał dziewięcioro rodzeństwa – sześciu braci: Jan, Łukasz, Franciszek, Wojciech, Michał, Józef i trzy siostry: Magdalena, Stefania i Katarzyna. Jego rodzice byli rolnikami, mieli 15 morgów pola i 1 mórg lasu. Wprawdzie gospodarstwo Pirogów było jak na tą okolicę dość duże, jednak rola była piaszczysta, mało wydajna i dlatego w domu Pirogów zbytnio się nie przelewało. Potrzeba było wielkiego poświęcenia rodziców, aby posłać Antoniego do szkół. Antoni był dobrym uczniem, otwartym na świat, należał do harcerstwa, które było wspaniałą organizacją młodzieżową, ukazującą jej wielkie ideały, opartą na gruncie religijnym i patriotycznym. Głęboką wiarę i pobożność wyniósł z domu rodzinnego. Matka była wielką czcicielką Matki Bożej Leżajskiej, u której wyprosiła dla syna powołanie kapłańskie. Jego piękną osobowość ukształtował również katecheta gimnazjalny w Leżajsku, ks. Stanisław Lubas. Po zdaniu matury w 1934 roku Antoni wniósł podanie o przyjęcie na teologię do Wyższego Seminarium Duchownego w Przemyślu. Spośród 110 kandydatów wybrano tylko 30. Wśród nich – Antoniego, dzięki pięknemu świadectwu dojrzałości oraz opinii ks. katechety i ks. proboszcza. Przyczynił się do tego jego rodak z Kamienia ks. prałat dr Tomasz Wąsik, kanonik Kapituły Katedralnej w Przemyślu, długoletni rektor Małego Seminarium i katecheta gimnazjum w Przemyślu, przedstawiciel międzywojennej pedagogiki katolickiej. Antoni Piróg został wyświęcony na kapłana wraz ze swymi kolegami 25 czerwca 1939 roku w Przemyślu przez przemyskiego biskupa diecezjalnego Franciszka Bardę (1880-1964). Po miesięcznym urlopie otrzymał skierowanie za San na pierwszą placówkę jako wikariusz do Milczyc, wsi czysto polskiej, ale otoczonej wokół przez Rusinów wyznania grekokatolickiego. Ksiądz Antoni zjawił się tam 1 sierpnia 1939 roku, a więc na miesiąc przed wybuchem wojny. Przyjął go ks. proboszcz Stefan Halwa. 17 września Polacy znaleźli się w morzu Sowietów, otoczeni grekokatolickimi Rusinami, od dawna buntowanymi przeciw polskiej ludności przez rządy austriackie i niemieckie, a wtenczas przez hitlerowców, którzy za współpracę obiecywali im wolną Ukrainę.

Na zdjęciu:Kościół w MILCZYCACH neoromańsko-neogotycki, wybudowany w latach 1886-1887 pw. św. Katarzyny, obecnie cerkiew prawosławna - Grodecki r-n, Lwowski obw.


     Bolszewicy w Milczycach ustanowili swoją władzę. Sołtysem (hołową) został mianowany niejaki Wołodymir, Ukrainiec, komunista, nienawidzący Polaków i nasz kościół. Zamieszkał na plebanii w sąsiednim pokoju ks. Antoniego. 21 czerwca Niemcy niespodziewanie uderzyli na Sowietów. Wojska sowieckie zaczęły się wycofywać w popłochu. 27 czerwca 1941 roku doszło w Milczycach do tragedii. Jak przekazał ks. proboszcz Halwa, ks. Józef Adamczyk (kolega ks. Antoniego, jego następca w parafii Milczyce od 02.12.1941- 1945) i inni parafianie, sołtys – hołowa, jeszcze przed wkroczeniem wojsk niemieckich do Milczyc, sprowadził z Sądowej Wiszni oddział NKWD i oskarżył Polaków, że z wieży kościelnej strzelali do czołgów sowieckich. W odwecie za to NKWD urządziło pacyfikację ludności w Milczycach. W piątek 27 czerwca 1941 roku, kilka czołgów sowieckich zatrzymało się we wsi, oprócz tego oddział wojska pogranicznego NKWD.
     Jak dalej donosi „ Niedziela Południowa” – dodatek do tygodnika katolickiego „Niedziela” publikując świadectwo prawdy ks. infułata Józefa Sondeja „Wspomnienie o śp. ks. Antonim Pirogu” prawdopodobnie, wg relacji proboszcza, na skutek wspomnianej insynuacji Ukraińców, że mieszkańcy wioski strzelali z wieży kościelnej do czołgów sowieckich, NKWD zaczęło represje. Żołnierze rozbiegli się po domach, wyciągnęli z kryjówek ludzi, mężczyzn i kobiety – około 180 osób zgromadzili przy kościele. Reszta ludzi zdołała umknąć. Wreszcie wpadli na plebanię. Proboszcz skrył się w piwnicy plebanii, wikary Antoni Piróg był na plebanii. Żołnierz strzelił do księdza, trafił go w plecy, ksiądz upadł. Złapali go, związano mu ręce grubym sznurem i zaprowadzono pod kościół. Sowieci spośród 180 osób złapanych wypuścili połowę, a około 70 osób, razem z księdzem, rozstrzelali. Po wkroczeniu Niemców pochowano ich na placu opodal kościoła. Kiedy ks. Antoni leżał już w kościele na katafalku, jeden z niemieckich żołnierzy – widocznie katolik, dowiedziawszy się o wszystkim od ks. proboszcza, podszedł do katafalku i ze wzruszeniem ucałował obie ręce kapłana, który zginął dlatego, że był księdzem i Polakiem.

Na zdjęciu: Grób ks. Antoniego Piroga nieopodal kościoła w Milczycach

Więcej…
 
Przedszkole w Kamieniu w latach 1936-1939

     W okresie międzywojennym 1936-1939 czynne było w Kamieniu przedszkole, do którego, jak ukazuje poniższe zdjęcie, uczęszczało ponad 30 dzieci.

     Na zdjęciu rozpoznano m.in.: klęczącego przed księdzem - Tadeusza Krawczyka, w górnym rzędzie - pierwszą od prawej Cecylię Delekta, obok Kamilę Czubat/Bis.

 

Zdjęcie ze zbiorów T. Krawczyka

     W przypadku rozpoznania pozostałych osób z fotografii, prosimy czytelników naszej strony o informacje - kto jest na tym historycznym zdjęciu?

 
Ciąg dalszy historii pierwszego sztandaru Szkoły Podstawowej w Kamieniu

     W nawiązaniu do artykułu z dnia 29 sierpnia 2016 roku na stronie internetowej Towarzystwa Przyjaciół Kamienia, pragnę poinformować, że po 60 latach sztandar wrócił do szkoły.

     Ten historyczny moment nastąpił w dniu 19 września 2016 roku na uroczystości Patrona Szkoły Podstawowej w Kamieniu św. Stanisława Kostki, z udziałem młodzieży, rodziców, nauczycieli i władz gminy.

     Ks. Prałat Tadeusz Wójciki wręczył odnaleziony sztandar dyrekcji Zespołu Szkół.

 

     Ks. Prałat Tadeusz Wójcicki przekazuje sztandar władzom Zespołu Szkół imieniem św. Stanisława Kostki Panu Dyrektorowi Józefowi Łachowi i Pani Dyrektor Szkoły Podstawowej Irenie Maj-Surdyka.

 

     Sztandar liczy sobie 87 lat.

 

 
Budowa Domu Kultury w Kamieniu

     W szybkim tempie postępują prace przy budowie upragnionego, planowanego od 40 lat domu kultury.

     Niektórzy mówią, że obiekt będzie za duży i zastanawiają się, kto go utrzyma? W tym miejscu należy wyjaśnić, iż będzie to budynek wielofunkcyjny, w którym, oprócz sali widowiskowej o wymiarach 14,75 x 19,00 m z widownią zaopatrzoną w składane fotele na 252 osoby, lożą na 30 miejsc i sceną o wymiarach 14,75 x 7,70 m, znajdzie się również zaplecze szatniowo-sanitarne.

 

 

     W obiekcie będzie miejsce przeznaczone na cele rekreacyjne, edukacyjne, noclegowe          i komercyjne. W budynku znajdzie się kino, siłownia, szatnie dla planowanego w pobliżu basenu, sala na przyjęcia, sale dla szkoły zawodowej i dla dziennego domu seniora, a także 10 pokoi noclegowych.

 

 

     Projekt zakłada zlokalizowanie domu kultury na poziomie II kondygnacji z możliwością bezpośredniego dojścia od strony parku. Droga dojazdowa prowadzona na nasypie sprawia, że budynek jest niższy. Wymiary zabudowy obiektu są optymalne, by na jednym poziomie zmieścić wszystkie pomieszczenia niezbędne do prawidłowego funkcjonowania domu kultury. Koszt budowy obiektu około 10 milionów złotych.

     Realizacja tej inwestycji to zasługa Wójta gminy Ryszarda Bugla, a codzienna wizyta na budowie przyspiesza jej wykonanie.

 

 

 

     Wykorzystano artykuł gazety „Głos Kamienia” nr 47, zdjęcia udostępnił Marek Piróg

 
Słownik Gwary Lasowiackiej Kamienia i okolicy na Rzeszowszczyźnie

       Słownik opracował i wydał dr nauk technicznych Jan Kutyła urodzony w 1937 roku
w Kamieniu.
     Dr Jan Kutyła jest absolwentem Liceum Ogólnokształcącego w Sokołowie Młp.
i Akademii Górniczo - Hutniczej w Krakowie, gdzie obronił pracę doktorską.
     Pracował w górnictwie miedzy innymi w Ministerstwie Górnictwa i Energetyki
w Katowicach i Warszawie jako wicedyrektor Departamentu do spraw węgla brunatnego.
    Prywatnie interesował się gwarą Kamienia i okolic. To zainspirowało go do opracowania słownika, aby ocalić od zapomnienia gwarę rodzinnych stron.
     Słownik zawiera około 13 200 haseł i zwrotów gwarowych oraz ponad 17 550 znaczeń.
     Książkę dr. Jana Kutyły można nabyć w księgarniach i Towarzystwie Przyjaciół Kamienia.


     Towarzystwo Przyjaciół Kamienia dziękuje za opracowanie i wydanie tak bardzo wartościowej pracy związanej z naszą wsią i gminą.

 

Kamień dnia 11 października 2017 r.

 
« PoczątekPoprzednia11121314151617181920NastępnaOstatnie »

Strona 15 z 21

Kto jest online


     Naszą witrynę przegląda teraz 10 gości 

Wsparcie działalności

 

Towarzystwo  Przyjaciół   Kamienia

 jest organizacją pożytku publicznego.

Można przekazać 1 % podatku

 W zeznaniu podatkowym należy wpisać:   KRS - 000 0037454

i deklarowaną kwotę podatku.

 

Wypełnij PIT on-line i przekaż 1% dla Towarzystwa Przyjaciół Kamienia

Copyright ? 2010 Towarzystwo Przyjaciół Kamienia. Design KrS, Valid XHTML, CSS